Części mowy
Bardzo często uczniowie, zarówno ci młodsi jak i starsi, mylą części mowy z członami składowymi zdania, czyli częściami zdania. Trudność sprawia im nie tylko wydzielenie odpowiedniej kategorii wyrazów, ale również poprawne ich nazwanie.
W języku polskim wyróżniamy odmienne i nieodmienne części mowy. Do odmiennych części mowy zaliczamy:
- rzeczownik – nazywa osoby, przedmioty, zwierzęta, stany itp Odpowiada na pytania kto? co? W języku polskim mamy rzeczowniki własne (np. Ania, Gdynia) oraz rzeczowniki pospolite (np. ludzie, słońce). Inny podział to: rzeczowniki konkretne i abstrakcyjne. Jeszcze inaczej można podzielić je na: rzeczowniki żywotne nazywające istoty żywe oraz rzeczowniki nieżywotne nazywające przedmioty, rośliny itp. Rzeczowniki dzielą się w końcu na osobowe, czyli te żywotne, które nazywają osoby oraz nieosobowe – wszystkie pozostałe. Rzeczowniki odmieniają się przez przypadki i liczby oraz występują w jednym z trzech rodzajów: męskim, żeńskim lub nijakim
- przymiotnik – nazywa cechy i właściwości. Najczęściej określa rzeczownik. Odpowiada napytania: jaki? jaka? jakie? Przymiotnik odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje. Ponadto większość przymiotników ulega stopniowaniu.
- liczebnik – oznacza liczbę lub kolejność. Odpowiada na pytania ile? który z kolei? Liczebnik wchodzi w związek wyrazowy z rzeczownikiem. Możemy wyróżnić rzeczowniki główne oraz rzeczowniki porządkowe.
- czasownik – nazywa czynności i stany. Odpowiada na pytania co robi? co się z nim dzieje? Odmienia się przez osoby, liczby i rodzaje. W języku polskim występują czasowniki dokonane i niedokonane.
- zaimek - zastępuje inne części mowy, by nie powtarzać w tekście tych samych wyrazów, np. pani – ona.
Wśród nieodmiennych części mowy wyróżniamy natomiast: przysłówek, zaimek przysłówkowy, przyimek, spójnik, wykrzyknik, partykuła.